Nhiều Người Hơn Nữa Nên Viết (Hơn Nữa)

Nhiều Người Hơn Nữa Nên Viết (Hơn Nữa)

– Tao mới bắt đầu viết về một thứ, nhưng tao nghĩ nó chả thú vị gì mấy. Nó chỉ kể về cuộc sống nhỏ bé của chúng mình mà thôi. Jo March nói.
– Thì sao? Cô em Amy March đáp.
– Thì đấy, ai lại có hứng thú với những khó khăn hay vui sướng trong nhà tụi mình cớ chứ. Trông chả có gì quan trọng cả.
– Có lẽ chúng trông có vẻ không quan trọng vì không ai viết về chúng hết.
– Không. Viết lách không tạo ra sự quan trọng. Nó phản ảnh điều đó.
– Em không nghĩ thế. Viết về chúng sẽ khiến chúng trở nên quan trọng.

Trích phim Little Women.

Mình hoàn toàn đồng ý với Amy. Và mình nghĩ là nhiều người hơn nữa nên viết (hơn nữa). Vì viết lách đã và sẽ thay đổi cách nhiều người sống, trong đó có mình.

Thời ghi chép nhiều nhất chắc là khi đi học, chả ai nói với mình về việc ghi chú cả. Mọi chuyện diễn ra tự nhiên kiểu đọc – chép, trên bảng có gì thì ghi đó, trên slide có gì thì chụp lại. Vấn đề là mình chỉ ghi nhận lại những gì xảy ra bên ngoài mà không để ý tới sự tương tác giữa mình và những con chữ bên ngoài đó. Thế hiểu hay không, thắc mắc gì, thấy thích chỗ nào, ghét cái gì ở những thông tin đó …?

Buổi đầu tiên của lớp học Nghiên cứu định tính năm ngoái, giáo sư yêu cầu: bắt buộc phải có một cuốn sổ ghi chú lại những gì xảy ra trên lớp và khi đi quan sát, phỏng vấn. Sang hôm thứ hai, quan sát thấy cuốn sổ của đám master-to-be, giáo sư liền bảo: “No! It shouldn’t be a mere copy. It should be a reflection as well as a copy!” Ừ nhỉ, mình như vỡ ra.

Có một cuốn sách được Harvard xuất bản tựa Field Notes on Science and Nature tập hợp những bài viết về cách những nhà khoa học, nhà tự nhiên học ghi chú. Những cuốn sổ thực địa (field notes) của Charles Darwin, Henry David Thoreau, Thomas Jefferson, Maria Sibylla Merian đã theo chân họ ra ngoài trời, vào rừng sâu, đến những lục địa khác là kho báu của khoa học thế kỉ XVIII và XIX (18 và 19 😄). Tri thức nhận loại về cây cỏ, côn trùng, … từ đây mà được làm rõ. Cuốn sách nhắc đi nhắc lại công thức: quan sát kĩ, ghi chú chi tiết và đặt câu hỏi cho chính mình. Cuốn sổ không phải chỉ là nơi lưu trữ, nó nên là nơi tâm trí của bạn va chạm với thế giới xung quanh ✨.

Trang fieldnote về con Grey Partridge. Có cả ngày tháng, địa điểm, hình vẽ, mô tả, câu hỏi kìa. Courtesy of Claire Emery

Khi có một nơi lưu trữ và một thói quen viết lách, chắc chắn người ta sẽ sống một cách tò mò hơn, chú tâm hơn và thậm chí là bình tĩnh hơn. Bạn sẽ đọc, lắng nghe, truyền thông, ghi nhớ, du lịch theo cách hoàn toàn khác đi. Bạn sẽ trở thành một nhà khám phá, không nhất thiết là khoa học tự nhiên đâu, mà về những gì bạn quan tâm. Nếu bạn muốn hiểu biết xem mình muốn gì, hãy ghi những điều bạn có hứng thú ra. Nếu bạn muốn hài lòng với cuộc sống, hãy ghi gratitude journal. Nếu muốn “nghiên cứu” về tài chính cá nhân, về tình hình sức khỏe, về ngoại hình của bạn, hãy viết nó ra. Bạn sẽ thấy nhiều hơn khi bạn ngắm nhìn nó kĩ càng.

Đừng nghĩ viết lách quá nghiêm túc hoặc khô khan. Nhưng cần có một nơi phù hợp để viết: viết để đấy cho mình, viết cho bạn bè hay viết để đăng lên cho người khác đọc? Với một đối tượng trong đầu chắc chắn sẽ thay đổi suy nghĩ của bạn.

Cuốn Field Note theo chân mình đi dọc Taiwan hè này.
Cuốn Field Note theo chân mình đi dọc Taiwan hè này.

Ngồi xuống ghế, trên thảm cỏ, dưới tán cây, trên đoàn tàu xình xịch hay dưới ánh đèn ban đêm. Trước mặt là cuốn sổ, tờ giấy A4, máy tính mở file word, hay điện thoại sẵn ứng dụng ghi chú. Trên tay là cây bút mực, hay con chuột máy tính hay bàn phím ảo trên điện thoại cảm ứng. Gì cũng được. Viết ra những câu có đầy đủ chữ nghĩa về những điều bạn phân vân, suy nghĩ hoặc quan tâm về.

Nếu bạn cần ý tưởng viết, thì đây:

James Somers gợi ý mọi người viết email cho nhau. Để hộp thư đến bớt tin khuyến mãi và nhiều hơn những suy nghĩ kĩ lưỡng của những con người mà bạn muốn nói chuyện. Bạn ý cũng truyền cảm hứng để mình viết bài này. 🌞

Viết Morning Pages như Rosie giới thiệu ở đây. 🦄

Viết về những điều nhỏ nhặt quanh bạn khiến bạn hạnh phúc. Một vài câu hỏi gợi ý cho bạn viết đây. Trả lời ngắn thôi cũng được. 💐 Bạn sẽ phải bất ngờ khi đọc lại những dòng mình viết ra.

  • Hôm nay bạn tự hào nhất điều gì?
  • Bạn thực sự trân trọng điều gì về cuộc sống của bạn?
  • Kể tên 3 điều mà bạn có thể bắt đầu làm ngay hôm nay để bày tỏ lòng biết ơn của mình với người khác?
  • Những gì bạn sở hữu làm cho cuộc sống dễ dàng hơn?
  • Liệt kê 2 cuộc đấu tranh mà bạn đã trải qua trong cuộc sống. Điều gì hoặc ai đã giúp bạn vượt qua những thử thách này?
  • Liệt kê 5 điều bạn yêu thích về ngôi nhà của bạn.
  • 3 điều bạn yêu thích về thị trấn, khu vực hoặc khu phố bạn sống là gì?
  • Dành một vài phút tập trung vào 5 giác quan của bạn và viết ra những điều bạn biết ơn về chúng.

Nào. Cầm sổ và bút theo khi ra ngoài. Viết email. Viết thư. Viết postcard. Và sống nhiệt tình và chú tâm hơn 🌏.

The Too Blue Scientist

COMMENTS