Nói Chuyện Với Ý Tưởng Bằng Zettelkasten

Nói Chuyện Với Ý Tưởng Bằng Zettelkasten

Một nhà nghiên cứu đáng 👏🏼

Giáo sư người Đức 🇩🇪 Niklas Luhmann là một người nghiên cứu cực kỳ mắn (productive). Trong cuộc đời khoảng 40 năm nghiên cứu trong ngành xã hội học của mình, ông xuất bản hơn 70 cuốn sách (độ dày cỡ hai cuốn làm thành gối ngủ được) và hàng trăm paper nghiên cứu. Những con số trên là khổng lồ, thật đấy 😎.

Mình tình cờ thấy được vài ba cuốn sách của Luhmann trên bàn làm việc của một anh PhD người Columbia. Anh ý nhiệt tình nhấn mạnh không ngừng với mình bằng một giọng rất chắc chắn, rằng “Luhmann’s works are SO important!” x5. Nghe đâu, ông ấy không những khai phá ngành xã hội học mà còn kết nối nó với rất nhiều ngành và chủ đề đa dạng khác.

Một chiếc tủ gỗ thần kì

Còn khâm phục hơn nữa khi mình biết được ông ấy không có dùng công nghệ tối tân gì để hỗ trợ. Văn phòng của Luhmann, ngoài bút viết, sách vở ra chỉ có hai công cụ kinh điển, máy đánh chữ và một tủ gỗ có mấy ngăn kéo giống để đựng quần áo của Marie Kondo.

Zettelkasten
https://www.heise.de/newsticker/meldung/Missing-Link-Luhmanns-Denkmaschine-endlich-im-Netz-4364512.html

Nhìn thường thường vậy chứ cái tủ gỗ này là hệ thống lưu trữ giấy note do Luhmann phát minh đã được lưu danh sử sách. Ở Đức, người ta thậm chí còn có cả một dự án nghiên cứu phương pháp làm việc của ông. Thậm chí còn số hóa để lưu trữ dữ liệu từ 90,000 mảnh note này nữa.

Lumann đặt tên nó là Zettelkasten (tiếng Đức: hộp đựng giấy note). Vậy Zettelkasten có gì đặc biệt mà ông gọi nó là một partner of communication hoặc một bộ nhớ thứ hai của mình? Ngoài ngăn kéo có thể kéo ra kéo vào như bao chiếc tủ khác, cái làm nên sự đặc biệt của Zettelkasten lại không nhìn thấy được: cách tổ chức giấy note.

Zettelkasten hoạt động như này:

Mỗi ý tưởng được ghi vào một mảnh giấy note. Những note này “ngang hàng với nhau và hông có cái nào nằm trong, hay thuộc về cái nào.

Paper notes containing ideas and sequence numbers.
https://writingcooperative.com/zettelkasten-how-one-german-scholar-was-so-freakishly-productive-997e4e0ca125

Mỗi khi có thêm những ý tưởng mới có vẻ gần gần với ý tưởng 1, ta có thể thêm chúng vào như sau. Ý tưởng 1/2 là nối tiếp của 1/1.

https://writingcooperative.com/zettelkasten-how-one-german-scholar-was-so-freakishly-productive-997e4e0ca125

Sau đó, mỗi mũi tên và con số màu đỏ thể hiện cho đường link kết nối giữa những ý tưởng. Ví dụ ý tưởng số 23 thì link với ý tưởng số 2.

https://writingcooperative.com/zettelkasten-how-one-german-scholar-was-so-freakishly-productive-997e4e0ca125

Nhìn xa và dài hơn như hình trên đây thì ý tưởng số 1/1/2 link với ý tưởng 1/9, mà 1/9 lại link với 23, 23 link với 2. Đây gọi là một chuỗi ý tưởng hay một sequence. Mọi thứ trở nên đặc biệt từ đây khi có những chuỗi bất ngờ xuất hiện.

Không phải chỉ lưu trữ

Trong nhiều tài liệu gốc, Luhmann nói ghi chú viết ra không nhằm mục đích lưu trữ mà để nhìn ra được chỗ đứng của ghi chú ấy trong chuỗi khác, với những ghi chú khác.

Tưởng tượng khi mình đã có kha khá ý tưởng và kết nối giữa các ý tưởng này trong Zettelkasten mà mình hiện tại không còn nhớ nữa. Khi có một câu hỏi xảy đến trong đầu, khám phá và “chơi đùa” với Zettelkasten sẽ đưa cho ta những câu trả lời theo những cách thú vị. Những chuỗi ý tưởng này khi càng to ra thì Zettelkasten sẽ càng “thông minh” hơn.

Thú vị đấy chứ 😉.

The Too Blue Scientist

Sự bình thường của những hệ thống ghi chú khác mình đã viết ở đây.

Tham khảo thêm về lợi ích của Zettelkasten một cách dễ hiểu ở đây.

COMMENTS